Proxy Nedir, Ne İşe Yarar ve Nasıl Çalışır?

Proxy (proxy sunucu), cihazınız veya uygulamanız ile erişmek istediğiniz internet hizmeti arasında duran ve istekleri sizin adınıza ileten aracı sunucudur. İstek hedefe proxy'den çıktığı için hedef site sizin IP adresinizi değil, proxy'nin çıkış IP'sini görür.

Proxy ne işe yarar sorusunun kısa cevabı şudur: trafiği belirli bir IP adresinden, ülkeden veya ağ türünden çıkarmak. Arama sonuçlarını başka bir şehirden kontrol etmek, reklamın doğru bölgede yayınlandığını doğrulamak, izinli veri toplamak ve kurumsal sistemlere sabit IP ile bağlanmak en yaygın örneklerdir.

Bu sayfa proxy'nin adım adım nasıl çalıştığını, VPN'den farkını, protokolleri, IP kaynağına göre proxy türlerini ve proxy'nin yapmadığı işleri anlatır. Sonunda bir dakikada yapılabilecek bir test ve seçim kontrol listesi bulunur.

Proxy sunucu nasıl çalışır?

Proxy kullanan bir bağlantıda tek bir bağlantı yerine iki ayrı bağlantı vardır: istemci ile proxy arasındaki bağlantı ve proxy ile hedef site arasındaki bağlantı. Akış şu sırayla ilerler:

1. İstemci proxy'ye bağlanır. Tarayıcı, script veya uygulama hedef siteye değil, proxy adresine ve portuna (örneğin gw.weproxy.com.tr:8989) bağlantı açar.
2. Proxy kimliğinizi doğrular. Kullanıcı adı ve şifre ya da kayıtlı IP adresi (IP whitelist) kontrol edilir. Doğrulama başarısızsa HTTP proxy 407 döner.
3. İstemci hedefi bildirir. Düz HTTP'de tam URL proxy'ye gönderilir. HTTPS'te istemci CONNECT example.com:443 ile bir tünel ister.
4. Proxy hedefe kendi IP'siyle bağlanır. Hedef site bağlantıyı proxy'nin çıkış IP'sinden gelmiş olarak görür.
5. Yanıt aynı yoldan geri döner. Hedefin yanıtı proxy üzerinden istemciye iletilir.

Hedef sitenin gördükleri: proxy'nin çıkış IP'si, bu IP'nin ülkesi, ASN'si (hangi ağa ait olduğu) ve ağ türü. Hedefin hâlâ görebildikleri: tarayıcınızın gönderdiği başlıklar, çerezler, hesap girişiniz ve tarayıcı parmak izi. Proxy yalnızca ağ katmanındaki çıkış adresini değiştirir.

HTTP proxy ve tünel kavramları RFC 9110 içinde tanımlıdır. MDN'in proxy ve tünelleme rehberi de konuya iyi bir giriş sunar.

Forward proxy ve reverse proxy arasındaki fark nedir?

Forward proxy istemci tarafında durur ve kullanıcı ya da uygulama adına internete çıkar. Bu sayfada anlatılan ve proxy sağlayıcılarının sattığı hizmetler forward proxy'dir; ayarı istemci yapar.

Reverse proxy ise web sunucularının önünde durur ve gelen ziyaretçi trafiğini karşılar. Yük dengeleme, TLS sonlandırma, önbellekleme ve saldırı filtreleme için kullanılır; CDN'ler ve Nginx gibi sunucular bu modelle çalışır. Kısaca forward proxy istemciyi, reverse proxy sunucuyu temsil eder.

Proxy ile VPN arasındaki fark nedir?

İkisi de trafiği başka bir sunucudan çıkarır, ama farklı katmanlarda çalışır. Proxy genellikle tek bir uygulama veya protokol için ayarlanır. VPN ise işletim sistemi düzeyinde şifreli bir tünel kurar ve cihazın trafiğinin tamamını ya da büyük bölümünü yönlendirir.

Tek bir tarayıcının veya script'in farklı IP'lerden çıkması gerekiyorsa proxy; cihazdaki tüm trafiğin şifreli bir tünelden geçmesi gerekiyorsa VPN daha uygundur. İki durumda da hizmet sağlayıcısına güvenmeniz gerekir.

Hangi proxy protokolleri var: HTTP, HTTPS ve SOCKS5?

HTTP proxy web trafiği için tasarlanmıştır. Düz HTTP isteklerini okuyup iletir. HTTPS sitelere giderken CONNECT yöntemiyle bir TCP tüneli açar; TLS şifrelemesi istemci ile hedef arasında kurulduğu için proxy sayfa içeriğini göremez. Tarayıcılar, API istemcileri ve scraping kütüphaneleri bu modeli varsayılan olarak destekler. "HTTPS proxy" denildiğinde çoğu zaman CONNECT desteği olan bir HTTP proxy kastedilir.

SOCKS5 (RFC 1928) uygulama protokolünden bağımsız çalışır; HTTP dışındaki TCP bağlantılarını da taşır ve bazı sunucularda UDP desteği sunar. Masaüstü yazılımları, oyun istemcileri ve HTTP dışı araçlar için uygundur. DNS'in proxy tarafında çözülmesi için istemcide socks5h:// şemasını kullanın.

SOCKS5 kendiliğinden daha hızlı veya daha güvenli değildir. Aracınız ve ürününüz hangi protokolü birlikte destekliyorsa onu seçin. WeProxy ürünlerinin çoğu HTTP ve SOCKS5'i birlikte sunar; Mobil 4G/5G Proxy yalnızca HTTP ile çalışır. Ayrıntılı karşılaştırma için HTTP vs SOCKS5 yazısına bakın.

Proxy türleri nelerdir: residential, mobil, datacenter ve ISP?

Proxy türleri en çok IP adresinin kaynağına göre ayrılır. Hedef siteler bir IP'nin hangi ağa ait olduğunu ASN üzerinden görebildiği için bu ayrım, isteklerin nasıl karşılandığını doğrudan etkiler.

Residential proxy, internet servis sağlayıcılarının ev kullanıcılarına verdiği IP adreslerini kullanır. Konuma duyarlı arama sonuçları, fiyat takibi ve reklam kontrolü için tercih edilir. WeProxy'de residential IP'ler, katılımcıların bilerek dahil olduğu ve istediği zaman ayrılabildiği onay bazlı bir SDK programından gelir. Rotating Residential IPv4 Proxy 100M+ IP'lik havuz ve şehir/ZIP hedefleme sunar.

Mobil proxy, trafiği 4G/5G operatör ağları üzerinden çıkarır. Operatörler çok sayıda kullanıcıyı aynı genel IP'nin arkasında topladığı (CGNAT) için mobil IP'ler sosyal platform, mobil reklam ve uygulama testlerinde kullanılır. Seçenekler: Mobil 4G/5G Proxy (gerçek SIM) ve Rotating Mobil IPv4 Proxy.

Datacenter proxy, hosting ve bulut sağlayıcılarına ait IP'leri kullanır. Hızlı ve yüksek kapasitelidir; ancak bu IP'lerin ASN'leri barındırma şirketlerine ait olduğundan bazı siteler onları kolayca tanır. Rotating Datacenter IPv4 Proxy 10M+ IPv4 adresi ve ASN/şehir hedefleme sunar.

ISP proxy, ISP'ye kayıtlı ama sunucu altyapısında barındırılan statik IP'dir. Residential ağ görünümünü datacenter sürekliliğiyle birleştirir; uzun oturumlar ve IP allowlist gerektiren işler için uygundur. Statik ISP IPv4 Proxy 30 güne kadar aynı IP ile çalışır.

Dört türün ayrıntılı karşılaştırması Residential vs mobil vs datacenter vs ISP proxy yazısında.

Rotating, sticky ve statik proxy ne demek?

IP kaynağından bağımsız olarak, çıkış IP'sinin ne sıklıkla değiştiği ikinci bir seçimdir:

• Rotating proxy, IP'yi her istekte veya belirli aralıklarla havuzdan değiştirir. Birbirinden bağımsız çok sayıda isteği farklı IP'lere dağıtmak için kullanılır.
• Sticky oturum, rotating havuzdan seçilen IP'yi belirli bir süre sabit tutar. WeProxy'de kullanıcı adına bir session kimliği ekleyerek residential havuzda 24 saate, mobil havuzda 60 dakikaya kadar aynı IP'yi koruyabilirsiniz. Giriş, sepet ve çok adımlı formlar için uygundur.
• Statik proxy, paket süresi boyunca size tahsis edilen aynı IP'dir. IP allowlist, hesap yönetimi ve sabit ağ kimliği isteyen sistemler için kullanılır.

Sticky oturum kalıcı tahsis değildir; süre dolduğunda IP değişebilir. Hangi işin hangi modele uyduğu sticky vs rotating proxy rehberinde anlatılır.

Proxy ne işe yarar ve ne zaman kullanılmamalıdır?

Yaygın ve meşru kullanım alanları:

• SEO ve SERP kontrolü: arama sonuçlarını farklı ülke ve şehirlerden görmek (SEO proxy).
• Web scraping: herkese açık ve toplanmasına izin verilen veriyi ölçekli toplamak (web scraping).
• Reklam doğrulama: reklamların doğru bölgede ve doğru sayfada göründüğünü kontrol etmek (ad verification).
• Pazar ve fiyat araştırması: bölgesel fiyat ve stok değişimlerini izlemek (pazar araştırması).
• Sosyal medya yönetimi: birden fazla yetkili hesabı ayrı ve tutarlı IP'lerden yönetmek (sosyal medya).
• Oyun bağlantısı: oyun sunucusuna sabit IP ile bağlanmak (gaming proxy).

Proxy, bir sitenin hizmet şartlarını, erişim kısıtlamalarını veya yasal sınırları aşma izni vermez. Spam, kimlik avı, saldırı, port tarama, ödeme suistimali ve yetkisiz hesap erişimi için proxy kullanılamaz. Otomasyondan önce hedef sitenin şartlarını ve robots.txt kurallarını, kişisel veri işleniyorsa KVKK veya GDPR yükümlülüklerini değerlendirin. Kurallar WeProxy kabul edilebilir kullanım politikasında yer alır. Bu bölüm hukuki tavsiye değildir.

Proxy neyi yapmaz?

Proxy hakkındaki yanlış beklentilerin çoğu, onun yalnızca çıkış IP'sini değiştirdiğinin unutulmasından gelir:

• Kendiliğinden şifreleme yapmaz. İstemci ile proxy arasındaki bağlantı düz HTTP ise kimlik bilgileri ve HTTP içeriği açık gider. Gizlilik HTTPS hedeflerin kendi TLS şifrelemesinden gelir, proxy'den değil.
• Tarayıcı parmak izini değiştirmez. User-Agent, ekran çözünürlüğü, saat dilimi, dil ayarı, çerezler ve canvas gibi sinyaller aynı kalır. Türkiye'deki bir IP ile ABD saat dilimi taşıyan bir tarayıcı tutarsız görünür.
• DNS ve WebRTC sızıntısını kendiliğinden kapatmaz. Uygulama DNS sorgularını yerelde çözüyorsa veya tarayıcı WebRTC ile yerel IP'yi bildiriyorsa gerçek ağınız görünebilir. Nasıl test edilip kapatılacağı DNS sızıntısı rehberinde anlatılır.
• Hız artışı vaat etmez. Trafiğe bir ağ durağı eklendiği için gecikme genellikle artar; sonuç rotaya ve hedefe bağlıdır.

Proxy 1 dakikada nasıl test edilir ve nasıl seçilir?

Önce proxy'siz IP adresinizi IP adresim aracı ile not edin. Ardından aynı isteği proxy üzerinden gönderin:

# Proxy'siz: kendi IP adresiniz
curl https://api.ipify.org

# Proxy üzerinden: çıkış IP'si
curl -x "http://USER:[email protected]:8989" https://api.ipify.org

İkinci komut farklı bir IP döndürüyorsa kimlik doğrulama ve tünel çalışıyordur. Dönen IP'nin ülkesini ve ASN'sini IP lookup ile, bir proxy listesini topluca proxy checker ile doğrulayabilirsiniz. 407 alırsanız kullanıcı adı ve şifreyi veya IP whitelist kaydını kontrol edin.

Proxy seçerken bu sırayı izleyin:

1. Hedefi belirleyin. Hangi sitelere, hangi ülkeden ve ne kadar istek göndereceğinizi yazın.
2. IP kaynağını seçin. Konuma duyarlı işler için residential, yüksek hacim için datacenter, uzun oturum için ISP, mobil platformlar için mobil.
3. Oturum modelini seçin. Bağımsız istekler için rotating, çok adımlı akışlar için sticky, allowlist için statik.
4. Protokolü eşleştirin. Web için HTTP yeterlidir; HTTP dışı TCP veya UDP için SOCKS5 destekleyen ürün seçin.
5. Kimlik doğrulamayı planlayın. Kullanıcı adı/şifre ya da sunucu IP'niz sabitse IP whitelist kullanın; ikisi de HTTP ve SOCKS5'te desteklenir.
6. Küçük başlayın ve ölçün. Başarı oranını, gecikmeyi ve tüketilen trafiği gerçek hedefte ölçün. Premium Rotating Residential için 1 GB ücretsiz deneme bu adımda kullanılabilir.

Paketler bu sayfadaki paket tablosunda ve fiyatlandırma sayfasında, ülke kapsamı lokasyonlar sayfasında yer alır. Satın alma kararını adım adım anlatan proxy satın alma rehberine, sağlayıcı değerlendirme kriterleri için en iyi proxy siteleri sayfasına bakabilirsiniz. Hazırsanız sipariş sayfasından devam edin.

Sık sorulan sorular

Proxy ne demek?

Proxy, İngilizcede "vekil" anlamına gelir. Ağ bağlamında, cihazınızın internet isteklerini sizin adınıza hedef sunucuya ileten ve yanıtı size geri getiren aracı sunucudur. Hedef site bağlantıyı proxy'nin IP adresinden gelmiş olarak görür. Tarayıcı, işletim sistemi veya tek bir uygulama düzeyinde ayarlanabilir; kullanıcı adı/şifre ya da IP whitelist ile kimlik doğrulama yapılır.

Proxy kullanmak yasal mı?

Proxy teknolojisi tek başına yasa dışı değildir; şirket ağlarında, CDN'lerde ve yazılım testlerinde yaygın olarak kullanılır. Yasal durum ne yaptığınıza bağlıdır: erişilen verinin türü, hedef sitenin hizmet şartları, kişisel veri işleniyorsa KVKK veya GDPR ve bulunduğunuz ülkenin mevzuatı belirleyicidir. WeProxy kullanımına ilişkin kurallar kabul edilebilir kullanım politikasında yer alır.

Proxy gerçek IP adresimi tamamen gizler mi?

Hedef site bağlantıda proxy'nin çıkış IP'sini görür, ancak bu tam gizlilik anlamına gelmez. DNS sorguları yerelde çözülüyorsa, tarayıcı WebRTC ile yerel adresi bildiriyorsa veya hesabınızla giriş yaptıysanız kimliğiniz başka yollardan görünebilir. Çerezler ve tarayıcı parmak izi de değişmez. Proxy'yi bir IP yönlendirme aracı olarak düşünün, anonimlik aracı olarak değil.

Proxy ile VPN aynı şey mi?

Hayır. Proxy genellikle bir tarayıcı veya uygulama için ayarlanır ve trafiği kendiliğinden şifrelemez. VPN işletim sistemi düzeyinde çalışır ve cihaz ile VPN sunucusu arasındaki trafiği şifreler. Proxy ülke, şehir ve ağ türü seçimi ile çok sayıda eş zamanlı IP sunarken, VPN çoğunlukla tek bir çıkış IP'si verir. Scraping ve SEO kontrolü için proxy, genel gizlilik için VPN daha uygundur.

Ücretsiz proxy kullanmak güvenli mi?

Ücretsiz proxy listeleri basit bağlantı testlerinde işe yarayabilir, ancak işletmecisi, kayıt politikası ve güvenlik düzeyi çoğu zaman bilinmez. Adresler kısa sürede kapanabilir ve aynı IP'yi çok sayıda kişi kullanabilir. Parola, ödeme bilgisi veya müşteri verisi taşıyan trafiği kaynağı belirsiz proxy'lerden geçirmeyin. Listeyi denemek isterseniz ücretsiz proxy listesi aracını yalnızca test için kullanın.

Hangi proxy türünü seçmeliyim?

Seçim hedef siteye ve işin yapısına bağlıdır. Yerel arama sonuçları ve fiyat takibi için rotating residential, yüksek hacimli ve hız odaklı işler için datacenter, uzun oturum ve IP allowlist için ISP veya statik residential, mobil uygulama ve sosyal platformlar için mobil proxy uygundur. En güvenilir yöntem, gerçek hedef üzerinde küçük bir trafikle iki türü karşılaştırmaktır.

Proxy ile kaç bağlantı açabilirim?

WeProxy paketlerinde thread ve eş zamanlı oturum sınırı yoktur; pratik sınır kendi altyapınızın ve hedef sitenin kapasitesidir. Rotating ürünlerde her bağlantı farklı bir IP'den çıkabilir, sticky oturumlarda ise aynı session kimliğini kullanan bağlantılar aynı IP'yi paylaşır. Hedef siteye aşırı yük bindirmemek için istek hızını sınırlandırmanız önerilir.